Monday, June 20, 2011

De Achteruitlees Bijbel

Jaws spuugt een vrouw uit
Een populaire internet meme is dat als je Jaws achteruit kijkt, het een film is over een haai die net zolang mensen uitspuugt totdat er een strand geopend moet worden. Hier zijn vele verschillende varianten met verschillende films op bedacht. Dit weekend bedacht ik hoe het zou zijn als je de bijbel achteruit zou lezen.

Wat een mooi episch verhaal wordt het dan: De mensheid wordt gered uit een verschrikkelijke hel en op Aarde gezet, samen met mensgeworden engelen uit de hemel. Aartsrivalen God en Satan strijden met elkaar totdat Satan uiteindelijk de oplossing biedt voor een aantal eeuwenoude problemen. God is hierover zo verheugd dat Satan en zijn makkers bij hem in de hemel worden opgenomen. De mensheid blijft vredig wonen in het paradijs waar geen ziekte meer is, seksualiteit geen taboe is, het overbevolkingsprobleem is opgelost en vegetarisme de norm is.

Jezus daalt neer uit de hemel
Je zou de volgende details tegenkomen:
-      God verlost de mensheid uit de hel die daar al een eeuwigheid zit bij Gods aartsrivaal Satan. Samen met de trouwste volgers van God worden ze op Aarde gezet om een mooie wereld te maken.
-      God schaft die ellendige hel af en er wordt ook niet meer over gesproken.
-      De wederkomst van Christus wordt voorspeld.
-      Jezus komt op Aarde, neerdalend vanuit de hemel op een wolk. Hij wordt ontvangen door een grote menigte.
-      Hij dooft echter langzaam uit totdat er alleen nog maar flikkeringen van hem te zien zijn. Zijn lichaam wordt gevonden in een grot die eerst nog leeg was. Een bizarre rite met een kruis, een speer en een wonderdrank zorgt ervoor dat hij langzaam weer tot leven komt. De romeinen worden ingezet om zijn opgelopen verwondingen te helen. Uiteindelijk wordt hij door een joelende en juichende menigte ontvangen.
-      De Israëlieten zijn godvruchtig waarna er ellende ontstaat. Profeten spreken tot de mensen waarna ze zich meer met aardse zaken bezig gaan houden.
-     In goed overleg met God wekt Satan elke keer een familielid van Job tot leven. Uiteindelijk bouwt hij ook een huis en verzorgt een hele veestapel.
Feest om de herrezen stad Jericho
-      De Israëlieten laten de ingestorte stad Jericho herrijzen. Dat wordt gevierd met bazuinen en een hele lange rondedans. Ze besluiten de woestijn in te trekken om meer volkeren te helpen.
-      In de woestijn komen de Israëlieten vele gedode volkeren tegen. Met behulp van wonderzwaarden, -speren en -pijlen kunnen ze iedereen tot leven wekken. Deze truc hadden ze blijkbaar geleerd van de eerdere koningen die al vele volkeren op dezelfde manier genezen hadden.
-      De stenen tafelen worden meegenomen een berg op. Nadat Mozes weer beneden is ontstaan dezelfde stenen tafelen opnieuw vanuit de grond in zijn handen. Duizenden Israelieten aanbidden hiervoor een gouden kalf.
-      Mozes weet duizenden egyptenaren te redden van de verdrinkingsdood. Hij weet ook een tiental rampen af te wenden. Als dank mag hij wonen in het paleis.
-      Premier Jozef wordt na zeven jaren wanbeleid tot gevangenisstraf veroordeeld. Hij droomt daar over de dingen die hem overkomen zijn. Uiteindelijk mag hij terugkeren in de maatschappij. Door zijn ervaring als onderkoning kan hij gelijk aan de slag als opperbutler, maar hij gooit er met de pet naar (hij slaapt zelfs met de vrouw van zijn baas) en krijgt steeds minder verantwoordelijkheden. Hij wordt het land uit gezet waarna zijn broers hem letterlijk redden uit de put. Uiteindelijk wordt hij gelukkig herenigd met zijn vader, moeder en broers.
-      Sodom en Gomorra zijn ingestort. Lot en zijn familie snellen te hulp en de steden worden herrezen. Hij gaat er wonen.
-      Alle mensen komen bij elkaar om de wonderlijke verrijzing van een toren te zien. Vanaf nu spreekt iedereen nog maar 1 taal.
Eva hangt de appel terug
-      Nadat er een regenboog is verschenen begint het waterpeil te stijgen. Alle bestaande mensen en dieren worden gered door een grote boot. God zorgt voor een oplossing door al het water op te nemen in de hemel.
-      De mensen hebben het voor elkaar: Ze betreden het paradijs. Satan helpt ze om een appel terug te hangen waardoor ook de zonde niet meer bestaat. De mensheid kan nu in volle onschuld leven. God is hiervan zo gecharmeerd dat hij Satan met alle gevallen engelen opneemt in de hemel. Hij zag dat het goed was en breekt zijn labopstelling af.


Sunday, June 19, 2011

Spontaan ochtendgedicht

M'n dochter bekijkt m'n sokken die allemaal een ander gekleurd streepje hebben. Het volgende dialoogje tussen haar en mij ontstond bij toeval:

"Ik hou van rood"
"Ik hou van blauw"
"Ik hou van alle kleuren" 
"Maar het meest hou ik van jou"

Tuesday, June 7, 2011

Sociaal Lamarckisme

Zolang er dieren en mensen zijn (sommige willen de mens een status aparte geven), bestaat er de vraag waar we vandaan komen. Van welke locatie, welke voorouders en uiteindelijk: waar is het allemaal begonnen? Er zijn verschillende theorieën ontstaan en soms ook verworpen. Los van de aannemelijkheid van deze theorieën wil ik in dit gedachtenexperiment kijken we wat de meest ideale manier is om soorten te laten ontstaan.

De schepping van Adam (christendom)
Stasis
Van de meer dan veertig vastgelegde scheppingsmythen is in het westen het verhaal van de schepping in 7 dagen veruit de bekendste. Deze vorm nemen we even als leidend. Fanatieke aanhangers zien dit zelfs als de enige juiste wijze waarop de natuur ontstaan is, waardoor concurrerende theorieën als evolutie al snel van de hand gedaan wordt.
Bij een schepping worden een groot aantal soorten op de Aarde gezet. Deze soorten leven vanaf dat moment verder. Soorten kunnen zich niet aanpassen en wanneer er een verandering in omgeving optreedt, sterven deze soorten al snel uit. Het uitsterven van 1 soort zal snel een ander soort(en) meenemen in het uitsterven. Dit is een statisch systeem met een of meer terminatoren en daarom gedoemd om uiteindelijk tot een eind te komen.

Een (door de mens teruggefokt) oerrund
Afbraak
Een andere theorie is die van degeneratie. Nadat er op mysterieuze wijze een aantal oervormen zijn ontstaan, onstaan van daaruit alle ondersoorten en rassen. Dit gebeurt door genetische verarming van de oorspronkelijke bovenliggende vormen: genen kunnen namelijk alleen defect raken, het ontstaan van nieuwe genen is uitgesloten. Een systeem met een feedbackloop in de vorm van natuurlijke selectie zoals we die ook kennen binnen het darwinisme.

Maar man, man, wat een trieste theorie. De genetische pool wordt armer en armer, totdat er uiteindelijk nog maar een paar genen functioneel zijn: namelijk degene die cruciaal zijn om te overleven. Dit heeft dezelfde implicaties als een statische schepping, maar dan op gen niveau: Niet alleen het uitsterven van soorten zijn de terminatoren, ook de afbreuk van genen zijn dat.

Skelleten van vijf verschillende primaten
Onverschilligheid
De bekendste, en door veruit de meeste wetenschappers ondersteunde, theorie is de evolutietheorie van Darwin waarbij erfelijke eigenschappen binnen een populatie van organismen kunnen veranderen. Door natuurlijke selectie krijgen de meest succesvolle veranderingen binnen een populatie de overhand.
Genetische veranderingen, en helemaal veranderingen die positief zijn voor het organisme, zijn echter zeldzaam. En er treedt een virtuele strijd op tussen genen: Een gen is het meest succesvol als het organisme in staat is zich zoveel mogelijk voort te planten. Een trial and error proces (willekeurige verandering) met een feedbackloop (natuurlijke selectie).
Het eindresultaat is een werkend maar zeer verkwistend mechanisme: willekeurige verandering mag maar sporadisch optreden, omdat het nogal eens een niet werkend organisme oplevert, en zo'n verandering is maar zelden positief voor de soort. Hierdoor zijn er heel veel individuen nodig om een positieve aanpassing voort te brengen, waarnaast ook nog eens alle andere genen strijden om bestaansrecht wat vaak tot uiting komt in overpopulatie en onderlinge strijd binnen en tussen soorten.
Het is een mooie theorie omdat het vooruitgang, progressie brengt, maar tegelijkertijd triest omdat het zo onverschillig is voor het individu. Een kleine vooruitgang voor de soort impliceert veel strijd en lijden voor het individu.

Jean-Baptiste de Lamarck
Individuele progressie
Een andere theorie gebaseerd op evolutie is die van Lamarck, oftewel het lamarckisme. Deze theorie is ontstaan voordat er kennis was over genetica en ging uit van een feedback mechanisme binnen het individu: Een giraffe die hogere blaadje moet bereiken rekt zijn nek een beetje, waardoor deze meer getraind raakt en een klein beetje langer wordt. En dit is het bijzondere: deze eigenschap, het langer worden van de nek, wordt ook overgedragen op nakomelingen. Aan de andere kant worden eigenschappen die niet gebruikt worden ook geremd bij nakomelingen.
Dit is een zeer krachtig mechanisme die aanpassing aan een omgeving (en daarbij soortontwikkeling) heel snel laat gaan waarbij een minimum aan resources (individuen) nodig is voor een best aangepaste genenpool.

Terug bij onze oorspronkelijke keuze. Wat is de meest ideale manier om soorten te laten ontstaan. Na het lezen van de voors en tegens is de keuze denk ik snel gemaakt:
1. Schepping; Een statisch systeem. Doordat soorten niet of nauwelijks verandering en er zeker geen soorten bij komen zal dit uiteindelijk uitsterving van een meerderheid van (zo niet alle) soorten inhouden.
2. Degeneratie; Een dynamisch degeneratief systeem dat soorten laat aanpassen aan hun omgeving. Dit gaat ten koste van (genetische) eigenschappen.
3. Darwinisme; Een dynamisch progressief systeem waarbij genetische eigenschappen in een populatie worden verworven ten koste van individuen.
4. Lamarckisme; Een dynamisch progressief systeem waarbij het individu gericht kan verbeteren. Deze verbeteringen uitten zich in genetische verworvenheden waardoor ze ook ten goede aan de nakomelingen en uiteindelijk de gehele populatie.

Het is jammer dat we onze ontstaanshistorie niet kunnen kiezen. Wat we wel met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid weten is dat lamarckisme niet de manier is waarop soorten ontstaan. Aan de andere kant: We kunnen het wel benaderen met behulp van genetische modificatie en gentherapie. Of we dat willen is een tweede; voor je het weet spreken ze over honderd jaar over "Die periode waarbij het Sociaal Lamarckisme het adaguim was".